Angina Plauta-Vincenta – objawy, przyczyny, leczenie. Co na anginę Plauta-Vincenta?

Angina Plauta-Vincenta to jednostronne zapalenie migdałka podniebiennego z owrzodzeniem i szarym nalotem. Rozwija się wolno i przez kilka dni nie daje wysokiej gorączki. Pacjenci trafiają do nas zwykle z jednym zdaniem: gardło boli umiarkowanie, ale z ust czuć bardzo nieprzyjemny zapach. Poniżej opisujemy, jak rozpoznać anginę Plauta-Vincenta, skąd się bierze i jak wygląda jej leczenie.

Angina Plauta-Vincenta – co to jest?

Angina Plauta-Vincenta to zapalenie wrzodziejąco-błoniaste jednego migdałka podniebiennego, wywołane przez współdziałanie dwóch rodzajów bakterii beztlenowych. Pierwszy z nich to pałeczki wrzecionowate, drugi to krętki Vincenta. Obie bakterie żyją na stałe w jamie ustnej zdrowego człowieka i nie szkodzą.

Chorobę uruchamia dopiero zmiana warunków miejscowych. Bakterie beztlenowe rozwijają się tam, gdzie brakuje tlenu i zalega resztkowa wydzielina. Zaniedbane zęby, głębokie krypty migdałka i spadek odporności tworzą takie środowisko. Bakterie zaczynają wtedy niszczyć nabłonek migdałka i powstaje owrzodzenie.

Nazwa opisuje obraz gardła, nie ciężkość zakażenia. Owrzodzenie pokrywa szarożółty nalot, przypominający błonę. Nalot daje się zetrzeć, a pod spodem odsłania się krwawiące zagłębienie o dość regularnym brzegu.

Zapalenie wrzodziejąco-błoniaste dotyczy najczęściej nastolatków i młodych dorosłych. Chorują też osoby palące oraz pacjenci z osłabioną odpornością. U małych dzieci występuje rzadko, dlatego jednostronny nalot u przedszkolaka wymaga oceny przez laryngologa dziecięcego.

Angina Plauta-Vincenta – objawy

Angina Plauta-Vincenta objawy daje jednostronne i zaskakująco łagodne jak na wygląd gardła. Boli jedna strona, zwykle przy przełykaniu. Ból bywa umiarkowany i wielu pacjentów przez kilka dni funkcjonuje normalnie.

Najbardziej charakterystyczny jest cuchnący oddech. Zapach ma źródło w rozpadzie tkanki migdałka i w metabolizmie bakterii beztlenowych. Bliscy zwracają na niego uwagę wcześniej niż sam chory.

W gardle widać zmianę tylko po jednej stronie. Drugi migdałek pozostaje prawidłowy. Węzły chłonne powiększają się również jednostronnie, pod kątem żuchwy po stronie zajętego migdałka.

Gorączka jest niewielka albo nie pojawia się wcale. Stan ogólny pozostaje dobry, apetyt zwykle utrzymany. Ta dysproporcja między dramatycznym obrazem gardła a niezłym samopoczuciem odróżnia tę postać od anginy ropnej.

Objawy narastają powoli, przez kilka dni. Owrzodzenie może obejmować także dziąsła i błonę śluzową policzka. Ślinotok i metaliczny posmak w ustach towarzyszą bardziej zaawansowanym zmianom.

Angina Plauta-Vincenta – przyczyny

Angina Plauta-Vincenta przyczyny ma miejscowe i wynika z rozrostu własnej flory beztlenowej pacjenta, nie z zakażenia od innej osoby. Bakterie odpowiedzialne za chorobę bytują w kieszonkach dziąsłowych i w kryptach migdałków. Ich liczba rośnie, gdy bariera śluzówkowa słabnie.

Pierwszym czynnikiem jest stan uzębienia. Próchnica, kamień nazębny i zapalenie dziąseł tworzą stałe źródło bakterii beztlenowych. Nieleczony ząb trzonowy w sąsiedztwie migdałka podnosi ryzyko wyraźnie.

Drugim czynnikiem jest spadek odporności. Przemęczenie, niedożywienie, niedobór witamin z grupy B oraz choroby przewlekłe osłabiają obronę miejscową. Zaburzenia liczby granulocytów mają tu znaczenie szczególne, ponieważ te komórki odpowiadają za kontrolę flory bakteryjnej jamy ustnej.

Do pozostałych przyczyn należą:

• palenie tytoniu i wysuszanie błony śluzowej gardła,
• przewlekłe zapalenie gardła oraz przerośnięte migdałki z głębokimi kryptami,
• niedawna infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych,
• zaniedbana higiena jamy ustnej po zabiegach stomatologicznych.

Kontakt z osobą chorą nie wystarczy do zachorowania. Ta postać zapalenia migdałka nie szerzy się drogą kropelkową tak jak zakażenia paciorkowcowe. Domownicy chorego nie wymagają leczenia profilaktycznego.

Angina Plauta-Vincenta a angina ropna – jak je odróżnić?

Angina Plauta-Vincenta różni się od anginy ropnej stroną zmiany, dynamiką i stanem ogólnym pacjenta. Angina ropna zajmuje oba migdałki, zaczyna się w ciągu kilku godzin i daje gorączkę powyżej 38,5 stopnia. Postać wrzodziejąco-błoniasta obejmuje jeden migdałek i narasta przez kilka dni.

Różni się też obraz nalotu. Przy anginie ropnej widać żółtobiałe czopy w kryptach albo zlewny nalot na powierzchni migdałka. Przy anginie Plauta-Vincenta nalot jest szarawy i pokrywa ubytek tkanki.

Zapach z ust rozstrzyga najczęściej. Angina ropna daje nieświeży oddech, jednak umiarkowany. Postać wrzodziejąco-błoniasta daje zapach gnilny, wyczuwalny z odległości.

Jednostronne owrzodzenie migdałka nie zawsze oznacza jednak tę chorobę. U pacjenta po pięćdziesiątym roku życia, palącego, z powiększonym twardym węzłem chłonnym szyi, zawsze wykluczamy nowotwór migdałka. Taki obraz kierujemy do pilnej diagnostyki, bez czekania na efekt antybiotyku.

Angina Plauta-Vincenta – rozpoznanie i wymaz z gardła

Rozpoznanie anginy Plauta-Vincenta stawia laryngolog na podstawie badania gardła oraz wymazu z owrzodzenia. Sam obraz kliniczny bywa wystarczająco charakterystyczny. Jednostronne owrzodzenie, szary nalot i gnilny zapach tworzą zestaw trudny do pomylenia.

Wymaz pobiera się bezpośrednio z dna owrzodzenia, po odsunięciu nalotu. Badanie mikroskopowe preparatu ujawnia pałeczki wrzecionowate i krętki obok siebie. Standardowy posiew tlenowy tych bakterii nie wykryje, dlatego zlecenie musi wyraźnie wskazywać florę beztlenową.

Badanie endoskopowe uzupełnia ocenę wtedy, gdy owrzodzenie sięga poza migdałek. Endoskop pokazuje dolny biegun migdałka, nasadę języka i okolicę nagłośni. W ENT Care taką ocenę wykonujemy podczas standardowej konsultacji, na torze wizyjnym.

Diagnostyka różnicowa obejmuje mononukleozę zakaźną, kiłę pierwotną, gruźlicę oraz choroby krwi. Owrzodzenie migdałka bywa pierwszym objawem agranulocytozy albo białaczki. Przy nietypowym przebiegu zlecamy morfologię z rozmazem, ponieważ leczenie zależy wtedy od rozpoznania hematologicznego.

Angina Plauta-Vincenta – leczenie

Angina Plauta-Vincenta leczenie wymaga antybiotykowe, skierowane przeciwko bakteriom beztlenowym. Lekiem pierwszego wyboru pozostaje penicylina, ponieważ działa na oba drobnoustroje odpowiedzialne za zakażenie. Przy uczuleniu albo przy braku poprawy lekarz włącza metronidazol lub klindamycynę.

Kurację prowadzi się przez pełny zalecony okres. Poprawa następuje szybko, zwykle po dwóch, trzech dobach, a owrzodzenie goi się wolniej. Odstawienie leku po ustąpieniu zapachu z ust prowadzi do nawrotu, bo bakterie zostają w głębi krypty.

Drugim filarem leczenia jest sanacja jamy ustnej. Bez wyleczenia próchnicy i zapalenia dziąseł źródło bakterii pozostaje czynne. Wizytę u stomatologa planuj po ustąpieniu ostrych dolegliwości, jednak nie odkładaj jej na kolejny sezon.

Leczenie miejscowe wspiera gojenie owrzodzenia. Płukanki odkażające zmniejszają liczbę bakterii beztlenowych na powierzchni zmiany. Preparaty utleniające sprawdzają się tutaj lepiej niż zwykłe pastylki do ssania, bo beztlenowce źle znoszą tlen.

Kontrola po zakończeniu antybiotykoterapii dotyczy pacjentów z rozległym owrzodzeniem oraz osób z nawrotami. Oceniamy wtedy wygojenie migdałka i pytamy o stan uzębienia. Koszty konsultacji i badań znajdziesz w naszym cenniku.

Skuteczne sposoby na anginę Plauta-Vincenta

Skuteczne sposoby na anginę Plauta-Vincenta obejmują antybiotyk, sanację jamy ustnej i konsekwentną higienę, a metody domowe pełnią wyłącznie rolę wspierającą. Płukanie gardła roztworem soli oczyszcza owrzodzenie z zalegającej wydzieliny. Rób to kilka razy dziennie, zwłaszcza po posiłkach.

Szczotkuj zęby dwa razy dziennie i czyść przestrzenie międzyzębowe. Wymień szczoteczkę po zakończeniu leczenia. Ogranicz palenie na czas kuracji, ponieważ dym wysusza śluzówkę i opóźnia gojenie.

Dieta powinna być miękka i letnia. Potrawy ostre, kwaśne oraz twarde drażnią odsłonięte dno owrzodzenia. Nawadniaj się regularnie, bo sucha śluzówka sprzyja beztlenowcom.

Kilku rzeczy nie rób. Nie zdrapuj nalotu z migdałka szczoteczką ani łyżeczką, bo pogłębisz ubytek tkanki. Nie sięgaj po antybiotyk pozostały z poprzedniej infekcji, ponieważ typowe leki na anginę paciorkowcową nie zawsze obejmują florę beztlenową.

Domowe płukanki bez antybiotyku nie wyleczą tej choroby. Zdarza się, że pacjent zgłasza się do nas po dwóch tygodniach samodzielnego leczenia ziołami. Zapach ustępuje na kilka godzin po płukaniu i wraca, a owrzodzenie w tym czasie się powiększa.

Niewyleczona angina Plauta-Vincenta – co robić?

Niewyleczona angina Plauta-Vincenta wymaga pilnej konsultacji laryngologicznej, ponieważ zakażenie beztlenowe drąży w głąb tkanek. Owrzodzenie przestaje być powierzchowne. Bakterie schodzą do tkanki okołomigdałkowej i niszczą ją krok po kroku.

Najczęstszym powikłaniem miejscowym jest ropień okołomigdałkowy. Objawia się nasilonym bólem po jednej stronie, szczękościskiem i przesunięciem języczka. Taki stan wymaga nacięcia i drenażu, a nie kolejnej dawki leku doustnego.

Zakażenie potrafi też przejść na dziąsła i wywołać martwiczo-wrzodziejące zapalenie. Dziąsła krwawią, brodawki międzyzębowe zanikają, ból narasta przy jedzeniu. Zaniedbanie tego etapu grozi utratą zębów.

Poważnym następstwem bywa zapalenie żyły szyjnej wewnętrznej z zakrzepicą. Bakterie beztlenowe przechodzą wtedy do krwi i wywołują ciężkie zakażenie ogólnoustrojowe. Objawy alarmowe to wysoka gorączka z dreszczami, bolesny obrzęk boku szyi i duszność. Taki pacjent wymaga leczenia szpitalnego.

Zgłoś się do nas, gdy owrzodzenie nie goi się po tygodniu leczenia, gdy ból nasila się mimo antybiotyku albo gdy zmiana wraca po raz kolejny. Nawroty przy zdrowym uzębieniu przemawiają za usunięciem migdałków. Kwalifikację do tonsillektomii poprzedzamy konsultacją z badaniem endoskopowym oraz kompletem badań przedoperacyjnych.

Jednostronny ból gardła i nieprzyjemny zapach z ust od kilku dni? Nie czekaj. Skontaktuj się z rejestracją ENT Care i umów się na pilną konsultację.

Umów wizytę online przez ZnanyLekarz