Jak sprawdzić słuch niemowlaka i dziecka?

Słuch jest najważniejszym zmysłem z punktu widzenia rozwoju mowy i komunikacji społecznej dziecka. To właśnie dzięki niemu maluch od pierwszych chwil życia chłonie dźwięki otoczenia, uczy się rozpoznawać głos rodziców, a z czasem zaczyna naśladować pierwsze sylaby. Jakiekolwiek zaniedbania w diagnostyce słuchu na wczesnym etapie mogą prowadzić do nieodwracalnych opóźnień rozwojowych.

Wiele osób pyta, jak sprawdzić słuch niemowlaka w sposób obiektywny i pewny. Choć w Polsce funkcjonuje świetny system badań przesiewowych noworodków, czujność rodziców pozostaje kluczowa w kolejnych miesiącach życia. Laryngolog dziecięcy, może pomóc rozwiać wątpliwości w przypadkach, w których rodzic odnosi subiektywne wrażenie niedosłuchu u swojego dziecka

Objawy zaburzeń słuchu u niemowląt

Niemowlę, które ma problemy ze słuchem, wysyła sygnały, które łatwo przeoczyć, jeśli nie wiemy, na co zwrócić uwagę. Warto obserwować reakcje dziecka w zależności od jego wieku:

• Noworodek: Nie reaguje przestrachem na nagły, głośny dźwięk (np. trzaśnięcie drzwiami, szczekanie psa).
• 3. miesiąc życia: Dziecko nie uspokaja się na dźwięk kojącego głosu matki, nie budzi się przy głośnych rozmowach w pokoju.
• 6. miesiąc życia: Maluch nie próbuje lokalizować źródła dźwięku (nie odwraca głowy w stronę grzechotki czy grającej zabawki), nie reaguje na własne imię.
• 12. miesiąc życia: Brak gaworzenia lub nagłe “wyciszenie się” dziecka, które wcześniej wydawało dźwięki. Brak reakcji na proste polecenia typu “pa-pa” czy “daj”.

Jak sprawdzić słuch u niemowlaka?

Rodzice często próbują samodzielnie zweryfikować stan zdrowia dziecka. Zastanawiając się, jak sprawdzić słuch niemowlaka w domu, można wykonać proste testy orientacyjne. Możesz klasnąć w dłonie za głową dziecka (poza polem jego widzenia) lub potrząsnąć głośną grzechotką z boku ucha.

Uwaga: Takie domowe metody są jedynie orientacyjne i bywają bardzo mylące. Dziecko może zareagować na podmuch powietrza przy klaskaniu lub na drgania podłogi, co rodzic błędnie zinterpretuje jako reakcję na dźwięk. Dlatego jedyną pewną odpowiedzią na pytanie, jak zbadać słuch u dziecka, jest wizyta u specjalisty i wykonanie badań obiektywnych.

Kiedy wykonać pierwsze badanie słuchu u niemowlaka?

Pierwsze badanie słuchu wykonuje się zazwyczaj w drugiej dobie życia dziecka, jeszcze w szpitalu, w ramach Programu Powszechnych Przesiewowych Badań Słuchu u Noworodków. Wynik badania jest wpisywany do książeczki zdrowia dziecka (niebieska wklejka oznacza wynik prawidłowy, żółta – konieczność dalszej diagnostyki).

Należy jednak pamiętać, że prawidłowy wynik badania przesiewowego nie gwarantuje, że niedosłuch nie pojawi się później (np. w wyniku przebytych infekcji, zapalenia ucha czy przyjmowania leków ototoksycznych). Jeśli cokolwiek w zachowaniu dziecka budzi Twój niepokój, nie czekaj na kolejne rutynowe wizyty.

Kiedy do audiologa z niemowlakiem?

Wizyta u audiologa lub laryngologa dziecięcego jest konieczna zawsze, gdy dziecko otrzymało “żółtą wklejkę” w szpitalu lub gdy rodzic podejrzewa niedosłuch. Istnieją jednak inne wskazania, które powinny skłonić Cię do wizyty:

• Dziecko przeszło ciężkie infekcje (np. zapalenie opon mózgowych, świnkę).
• Występują nawracające infekcje ucha środkowego lub wysiękowe zapalenia ucha.
• Wystąpiły urazy głowy lub okolic ucha.
• W rodzinie występują wrodzone wady słuchu.
• Rozwój mowy u starszego niemowlaka wydaje się opóźniony w stosunku do rówieśników.

OAE, ABR i audiometria – wyjaśnienie metod

Współczesna medycyna pozwala zbadać słuch u dziecka w sposób bezbolesny, nieinwazyjny i obiektywny (niezależny od współpracy malucha). Oto główne metody:

OAE (Otoemisja akustyczna)

To szybkie badanie przesiewowe. Polega na umieszczeniu w uchu dziecka małej sondy, która emituje dźwięk i odbiera “echo” generowane przez ucho wewnętrzne. Badanie trwa kilka minut i najlepiej wykonywać je, gdy dziecko śpi lub jest spokojne.

ABR / BERA (Badanie potencjałów wywołanych z pnia mózgu)

To najbardziej precyzyjne badanie słuchu u niemowląt. Pozwala określić próg słyszenia oraz miejsce uszkodzenia drogi słuchowej. Na głowie dziecka umieszcza się elektrody, które rejestrują odpowiedź nerwu słuchowego na podawane dźwięki. Badanie wykonuje się zazwyczaj podczas snu fizjologicznego dziecka.

Audiometria zabawowa

Dla dzieci powyżej 2-3 roku życia stosuje się metody behawioralne. Dziecko wykonuje określoną czynność (np. wrzuca klocek do koszyka), gdy usłyszy dźwięk w słuchawkach. Pozwala to na bardzo dokładną ocenę słuchu w różnych częstotliwościach.

Jak zbadać słuch u dziecka – wizyta u laryngologa lub audiologa

Przygotowanie do wizyty, podczas której planujemy zbadać słuch u dziecka, jest proste, ale ważne. Przede wszystkim warto zadbać o to, by uszy dziecka były czyste (brak zalegającej woskowiny, która mogłaby zafałszować wynik badania OAE). Jeśli badanie ma odbyć się w trakcie snu (ABR), warto zaplanować wizytę w porze drzemki malucha.

W naszym centrum ENT Care we Wrocławiu dysponujemy nowoczesnym sprzętem diagnostycznym, który pozwala na komfortowe przeprowadzenie badań nawet u najmłodszych pacjentów. Pamiętaj, że wczesna diagnoza to klucz do skutecznej rehabilitacji i prawidłowego rozwoju Twojego dziecka.

Szczegółowy cennik konsultacji znajdą Państwo na naszej stronie.